رویداد‌های تلخ، شرایط سخت بیماری و دوری از پدر بیش از پیش شرایط جسمى و وضعیت روحى حضرت زهرا (س) را دشوارتر می‌کرد، اما حضرت فاطمه (س) با اینکه روز به روز پیکرش آب مى‏‌شد، هیچ شِکوه‌ای از بیماری نداشت.در هنگام یورش حاکمان غاصب به خانه‌اش، حضرت زهرا (س) به گونه‌ای میان درب و دیوار آسیب دیدند که علاوه بر صدمه‌های سخت، جنین ایشان نیز سقط شد و تازیانه های بیشماری بر جان و روح او نشست. همه این رویدادهای تلخ و دردناک حضرت زهرا(س) را به بستر بیماری کشاند و به شهادت ایشان منجر شد.

حضرت امام حسن مجتبى (ع) در یک مجلس مناظره در حضور معاویه خطاب به مغیرة بن شعبه فرمود: «انت الذى ضربت فاطمة بنت رسول‏اللَّه صلى اللَّه علیه و آله حتى ادمیتها و القت ما فى بطنها...؛ تو مادرم را زده و مصدوم و مجروح ساختى، تا اینکه او بچه ‏اش را سقط کرد...»حضرت امام صادق (ع) با تصریح بیشتر در مورد علت بیمارى و شهادت فاطمه (س) مى‏‌فرمایند: «و کان سبب وفاتها ان قنفذا مولى الرجل لکزها بنعل السیف بامره فاسقطت محسنا، و مرضت من ذلک مرضا شدیدا؛ سبب شهادت فاطمه(س) این بود که قنفذ (غلام خلیفه دوم) با غلاف شمشیر او را زده و بچه ‏اش را کشت و مادرم از این جهت به بستر بیمارى افتاد.»حضرت فاطمه (س)، به ام ‏سلمه فرمود: برایم آبى آماده کن تا بدان غسل کنم، ام‏ سلمه آب را آورد و او غسل کرد و جامه پاکى پوشید، دستور داد بسترش را در وسط اتاق بگستراند،به طرف راستش رو به قبله خوابید و دست راستش را زیر صورتش گذاشت.همچنین در روایت دیگرى آمده که: حضرت به اسماء فرمودند: آبى برایم آماده کن، بعد با آن غسل کرده و سپس فرمودند: جامه ‏هاى جدیدم را به من بده، آنها را پوشیده و فرمودند: بقیه حنوط پدرم را از فلان جا برایم بیاور و زیر سرم بگذار و مرا تنها گذاشته و از اینجا بیرون برو، مى ‏خواهم با پروردگارم مناجات کنم.

اسماء مى‏‌گوید: از اتفاق بیرون شدم و صداى مناجات آن حضرت را مى ‏شنیدم، آهسته به طورى که مرا نبیند وارد شدم دیدم دست به سوى آسمان دراز کرده و مى‏ گوید: پروردگارا به حق محمد مصطفى و اشتیاقى که به دیدار من داشت، و به شوهرم على مرتضى و اندوهش بر من و به حسن مجتبى و گریه‌‏اش بر من و به حسین شهید و پژمردگى و حسرتش بر من و به دخترانم که پاره تن فاطمه مى‏ باشند و غم و اندوهى که بر من دارند، از مى‏ خواهم که بر گناهکاران امت محمد ترحم فرمائى و آنان را بیامرزى و به بهشت وارد کنى که تو بزرگوارترین سؤال شوندگان و مهربان‏ترین مهربانانى.حضرت (س) ادامه داد و گفت: قدرى مرا به خود واگذار و بعد مرا بخوان، اگر پاسخ تو را دادم که بسیار خوب و اگر جوابى ندادم بدان که من به سوى پدر خود، (یا پروردگارم) رفتم.

اسماء لحظه‌ه‏اى حضرت (س) را به حال خود واگذاشت و بعد صدا زد و جوابى نشنید، صدا زد اى دختر محمد مصطفى، اى دختر گرامى ‏ترین کسى که زنان حمل او را عهده‌‏دار شدند، اى دختر بهترین کسى که بر ریگ‏هاى زمین پاى گذارده، اى دختر کسى که به پروردگارش به فاصله دو تیر کمان و یا کمتر نزدیک شد، اما جوابى نیامد چون جامه را از روى صورت حضرت برداشت، مشاهده کرد از دنیا رخت بر بسته است، خود را به روى حضرت انداخت و در حالى که ایشان را مى ‏بوسید، گفت: فاطمه آن هنگام که نزد پدرت رسول خدا رفتى سلام اسماء بنت عمیس را به آن حضرت برسان، آنگاه گریبان چاک زده و از خانه بیرون آمد، حسنین به او رسیده و گفتند: اسماء مادر ما کجا است؟ وى ساکت شد و جوابى نداد، آنان وارد اتاق شده دیدند حضرت دراز کشیده حسین علیه‏السلام حضرت را تکان داد دید از دنیا رفته است، فرمود: اى برادر خداوند تو را در مصیبت مادر پاداش دهد.امام حسن مجتبی (ع) خود را روى مادر انداخته و گاهى مى‏ بوسید و مى ‏گفت: اى مادر با من سخن بگو پیش از آن که روح از بدنم جدا شود، و حسین جلو آمده و پاهاى حضرت را مى ‏بوسید و می‌گفت: اى مادر من پسرت حسینم، پیش از آنکه قلبم منفجر شود و بمیرم با من صحبت کن.

اسماء به آنها گفت: اى فرزندان رسول خدا بروید نزد پدرتان على علیه‏السلام او را از مرگ مادرتان خبردار کنید، آن دو از منزل بیرون رفته و صدا مى ‏زدند:یا محمداه یا احمداه، امروز که مادرمان از دنیا رفت رحلت تو تجدید شد، بعد به مسجد رفته و على علیه‏السلام را خبردار کردند حضرت با شنیدن خبر شهادت فاطمه علیهاالسلام از هوش رفت و با پاشیدن آب بر او به هوش آمد و چنین گفت: اى دختر حضرت محمد به چه کسى تسلیت بگوئیم، من همیشه به وسیله تو دلدارى داده می‌شدم، بعد از تو چه کسى موجب دلدارى و تسلیت من خواهد شد.بیان سبک زندگی بی بی دو عالم درایام فاطمیهحجت الاسلام والمسلمین عطالله میرزاده کارشناس علوم قرآنی درباره ایام فاطمیه گفت: دو نقل درباره شهادت حضرت فاطمه(س) و ایام فاطمیه وجود دارد. یک نقل، 75 روز بعد از رحلت پیامبر و دیگری 95 روز پس از رحلت پیامبر به عنوان روز شهادت حضرت روایت شده است و مراسمات در فاصله بین این دو برگزار می شود.وی در همین راستا افزود: در مراسمات مختص شهادت حضرت فاطمه زهرا(س) به ویژه در ایام فاطمیه می توانیم مودت و محبت را به حضرت نشان دهیم و حضورمان در مراسم با یاد و نام بی بی دو عالم حضرت فاطمه زهرا(س) تشکر از زحمات پیامبر اکرم(ص) و تسلیت و تصلای به حضرت ولی عصر(عج) در عزای مادرشان باشد.این کارشناس علوم قرآنی درباره اعتبار نقل های بیان شده درباره ایام فاطمیه عنوان کرد: 95 روز در بین بزرگان اهمیت بیشتری دارد و تعطیلات هم به این ایام تعلق دارد به ویژه که بزرگان نیز 95 روز را برای برگزاری روضه ها انتخاب می کنند.حجت الاسلام والمسلمین میرزاده درباره اعمال توصیه شده در ایام فاطمیه اظهار کرد: برگزاری مراسم روضه برای حضرت زهرا(س) نمونه برپایی مجلس برای بزرگان خدا و گفتن معارف آن ها به عنوان تعظیم شعائر الهی است. خداوند در قرآن می فرماید: "ذَلِکَ وَ مَن یُعَظِّمْ شَعَائِرَ اللَّهِ فَإِنَّهَا مِن تَقْوَى الْقُلُوب". تعظیم شعائر وظیفه هر مسلمانی  است که باید انجام دهد. بهترین کار در این ایام برگزاری مجلس حضرت زهرا(س) و بیان معارف اهل بیت، سبک زندگی فاطمی و سیره حضرت زهرا(س) در همسرداری، فرزند داری، در ارتباط با همسایه ، سیره عبادی و اجتماعی حضرت در ایام شهادت است. علاوه بر عزاداری و مرثیه سرایی در این ایام بیان معارف ائمه اطهار(ع) و سخنان عمیق حضرت فاطمه زهرا(س) و ائمه دیگر  بهترین کاری است که می تواند برنامه و سبک زندگی برای عزادران باشد.وی به شخصیت حضرت فاطمه زهرا (س) اشاره و  بیان کرد: شخصیت حضرت فاطمه زهرا (س)  قابل توصیف نبوده و کلمات در بیان این شخصیت قاصر است. خداوند در آیه 23 سوره مبارکه شوری می فرماید: "قُلْ لا أَسْئَلُکُمْ عَلَیْهِ أَجْراً إِلاَّ الْمَوَدَّةَ فِی الْقُرْبى". "بگو من هیچ مزد و پاداشى بر رسالتم درخواست نمى کنم؛ جز دوست داشتن نزدیکانم".

این کارشناس علوم قرآنی ادامه داد: نزدیکان پیامبر چه کسانی هستند که اجر و مزد رسالت منوط به محبت این دسته است یعنی اگر امت هیچ کاری برای پیغمبر انجام ندهند باز هم نزدیکانی هستند که برای ایشان کافی است چون خدا می فرماید این مورد را من کوتاه نمی آیم و حتما باید با تو باشد. فخر رازی در تفسیر خود می گوید این قربا را می شود اعم از نزدیکان، اقوام، خانواده و کنیز تفسیر کرد. در واقع قربا در سوره شوری حضرت فاطمه زهرا(س) است.حجت الاسلام والمسلمین میرزاده درباره بزرگی و درجه حضرت فاطمه زهرا(س) اظهار کرد: در منطق و فرهنگ قرآن ایشان شخصیتی هستند که پیامبر اکرم(ص) مامور می شود و وظیفه دارد با فعل امر "قُلْ لا أَسْئَلُکُمْ عَلَیْهِ أَجْراً إِلاَّ الْمَوَدَّةَ فِی الْقُرْبى".  به مردم بگوبد برای زحماتم هیچ اجر و مزدی نمی خواهم اما محبت و مودت حضرت فاطمه(س) را باید همه ملت داشته باشند. این تکلیفی است که خداوند برای بندگان تعیین کرده است. در قالب یک جمله بر پیغمبر یا حدیث قدسی نفرموده بلکه در قالب آیه در قرآن کریم بیان کرده است که تا ابد هر مسلمانی این آیه در ذهنش باشد که مودت و محبت حضرت زهرا(س) یک تکلیف الهی است که خداوند بر دوش پیامبر اسلام(ص) نهاده است و همه مسلمانان را موظف کرده است که محبت حضرت را داشته باشند.

وی خاطرنشان کرد: از شیخ صدوق و در روایات نقل شده است پیامبر اکرم(ص) دست حضرت فاطمه زهرا(س) را می بوسید. شیعیان و همچنین اهل سنت نقل کردند که حضرت محمد(ص) به احترام حضرت فاطمه(س) از جا بر می خاست. این بانو به اندازه ای عظمت داشتند که حضرت محمد(ص) که برترین مخلوق عالم است در برابر او احترام می کردند و دستشان را می بوسیدند.

چرا شهادت حضرت زهرا(س) دو بار اعلام شدهتاریخ شهادت حضرت زهرا(س) در روایات مختلفی متفاوت است، و میان علمای شیعه، دو احتمال معتبر است: هفتاد و پنج روز بعد از رحلت پیامبر(ص) یا نود و پنج روز بعد از رحلت ایشان؛ هم‌چنین مکان دفن ایشان از مجهولات تاریخی و نشانه اوج مظلومیت حضرت زهرا(س) است. کمترین مدّت زندگی حضرت پس از رحلت پدر را چهل روز، و بیش ترین مدّت را هشت ماه ثبت کرده اند. قول مشهور بین شیعیان،‌ روایاتی است که تاریخ شهادت حضرت را سوم جمادی الثانی یعنی نود و پنج روز می‌داند؛ از جمله امام صادق(ع) فرمود:«شهادت حضرت فاطمه(س) در روز سه شنبه سوم جمادی الاخر سال یازدهم هجرت واقع شد.» قول دیگر هفتاد و پنج روز است، که برگزاری دو بار مراسم شهادت حضرت براساس این دو قول است.

با توجه به رحلت پیامبر اسلام(ص) در بیست و هشتم صفر، بنا به روایت هفتاد و پنج روز، در مورخه سیزدهم تا پانزدهم جمادی الأوّل، شهادت حضرت زهرا(س) است و این ایام را فاطمیه اوّل می‌ خوانند. اما بنا به روایت نود و پنج روز، شهادت حضرت زهرا‌(س) در سوم تا پنجم جمادی الثانی است و این ایام را فاطمیه دوم می‌ خوانند.بنابراین؛ ایام فاطمیه جمعا 6 روز است، 3 روز در ماه جمادی الاول و 3 روز در ماه جمادی الثانی. فاطمیه اول از 13 تا 15 جمادی الاول است و فاطمیه دوم از سوم تا پنجم جمادی الثانی می باشد.البته در فرهنگ عامه شیعیان عراق عزاداری فاطمیه به جای دو دهه، در سه دهه برگزار می‌شود، که «دهه اول فاطمیه» ۴۰ روز بعد از درگذشت پیامبر اکرم(ص) می‌باشد، که مورخ هشتم ربیع الثانی است. البته این تقسیم بندی در بعضی هیات های شهرهایی مانند قم و تهران هم وجود دارد.چند عامل ممکن است، منشأ این اختلافات باشد؛ از جمله:1- نقل حوادث تاریخی در آن دوران همانند امروز نبود، که به صورت نوشته و کتاب در آید و به نسل های بعدی منتقل شود، بلکه انتقال رویدادهای تاریخی به طور عمده شفاهی بود و از خاطر و ذهن افرادی چند به اذهان دیگران منتقل می‌شد. کسی نمی‌تواند ادّعا کند که همه ‌این ناقلان از اشتباه مصون بودند.2- از سوی دیگر در آن روزها مسلمانان سرگرم جنگ بودند. در چنین شرایطی کمتر دغدغه داشتند که حوادث تاریخی را به طور دقیق ثبت نمایند.3- اختلاف و دسته بندی‌های سیاسی که پس از رحلت رسول خدا(ص) پدید آمد، موجب شده که کسانی که روی کار آمدند و قدرت را در دست گرفتند، تا آن جا که توان داشتند، تاریخ حادثه‌ها را دستکاری کردند.